پرسیار و وەڵامی گرنگ دەربارەی نۆمینەی حاجیان

بەشی یەکەم: دە ڕۆژی یەکەمی زولحیجە (نۆمینەی حاجیان)

١. پرسیار: بۆچی دە ڕۆژی یەکەمی مانگی زولحیجە بە باشترین ڕۆژەکانی ساڵ دادەنرێن؟

- وەڵام: چونکە "زۆربەی پەرستشەکان"ی تێدا کۆبووەتەوە (نوێژ، ڕۆژوو، سەدەقە، و

حەج)، کە لە هیچ کاتێکی تری ساڵدا بەم شێوەیە کۆنابنەوە. هەروەها خودا لە

قورئاندا لە سوورەتی (الفجر) سوێندی پێ خواردوون.

٢. پرسیار: گەورەترین و گرنگترین ڕۆژ لەم دە ڕۆژە کامەیە؟

- وەڵام: ڕۆژی عەرەفە (٩ی زولحیجە) کە گەورەترین ڕۆژی حەجە، و ڕۆژی نەحر (١٠ی

زولحیجە) کە ڕۆژی جەژنە.

بەشی دووەم: ڕۆژی عەرەفە و کێوی عەرەفات

٣. پرسیار: هۆکاری ناونانی کێوی "عەرەفات" بەم ناوە چییە لە مێژوودا؟

- وەڵام: چەند گێڕانەوەیەک هەیە:

1. دەوترێت پێغەمبەر ئادەم و حەوا دوای دابەزینیان بۆ سەر زەوی، لەوێ یەکتریان

ناسییەوە (تعارفوا).

2. دەوترێت جوبڕەئیل مناسیکی حەجی فێری حەزرەتی ئیبراهیم دەکرد و پێی دەوت:

"ئایا ناسیوتە و فێر بوویت؟" (أعرفت؟)، ئەویش دەیوت: "عەرەفت" (زانیم).

٤. پرسیار: جیاوازی نێوان "عەرەفە" و "عەرەفات" چییە؟

- وەڵام: عەرەفە ناوی ڕۆژەکەیە (٩ی زولحیجە)، بەڵام عەرەفات ناوی ئەو شوێن و

دەشتاییەیە کە حاجیانی لێ دەوەستن.

٥. پرسیار: پاداشتی ڕۆژووی ڕۆژی عەرەفە بۆ کەسێک حاجی نەبێت چییە؟

- وەڵام: وەک پێغەمبەر ﷺ دەفەرموێت: گوناهی ساڵی ڕابردوو و ساڵی داهاتوو

دەسڕێتەوە (کە مەبەست لێی گوناهە بچووکەکانە).

٦. پرسیار: حوکمی ڕۆژووگرتن لە ڕۆژی عەرەفە بۆ "حاجیان" چییە؟

- وەڵام: سوننەت نییە حاجیان بەڕۆژوو بن، بۆ ئەوەی هێزیان هەبێت بۆ زیکر و دوعا و

عیبادەت، چونکە پێغەمبەر ﷺ لەو ڕۆژەدا لە عەرەفات بەڕۆژوو نەبووە.

بەشی سێیەم: مێژووی حەج

٧. پرسیار: یەکەم کەس کێ بوو کە بانگی خەڵکی کرد بۆ حەج؟

- وەڵام: حەزرەتی ئیبراهیم (سەلامی خوای لێبێت)، دوای ئەوەی فەرمانی پێکرا

لەلایەن خوداوە کە بانگ بدات: (وَأَذِّن فِي النَّاسِ بِالْحَجِّ).

٨. پرسیار: وتاری "حەجەتولوەداع" (ماڵئاوایی) کەی و لەکوێ بوو؟

- وەڵام: لە ڕۆژی عەرەفە، ساڵی ١٠ی کۆچی، لە دەشتی عەرەفات. پێغەمبەر ﷺ تێیدا

بنەماکانی ئیسلام و مافی مرۆڤ و ئافرەتانی بۆ موسڵمانان ڕوونکردەوە.

٩. پرسیار: کێوی عەرەفات دەكەوێتە کوێی شاری مەککە؟

- وەڵام: دەکەوێتە ڕۆژهەڵاتی مەککە بە دووری ٢٢ کیلۆمەتر، و تاکە شوێنی پیرۆزی

حەجە کە دەکەوێتە "دەرەوەی" سنووری حەرەم.

١٠. پرسیار: مێژووی قوربانیکردن (سەربڕین) بۆ کێ دەگەڕێتەوە؟

- وەڵام: بۆ چیرۆکی تاقیکردنەوەی حەزرەتی ئیبراهیم کاتێک ویستی حەزرەتی ئیسماعیلی

کوڕی بکاتە قوربانی، پاشان خودا قۆچێکی بۆ نارد و بوو بە سوننەت بۆ دوای خۆیان.

بەشی چوارەم: زانیاری گشتی

١١. پرسیار: وتەی "الحَجُّ عَرَفَة" (حەج عەرەفەیە) مانای چییە؟

- وەڵام: واتە وەستان لە عەرەفات گەورەترین و گرنگترین پایەی حەجە، ئەگەر حاجی

لەو ڕۆژەدا (لە نیوەڕۆ تا خۆرئاوابوون) لەوێ نەبێت، حەجەکەی قبووڵ نییە.

١٢. پرسیار: کاتێک حاجیان لە عەرەفات دەگەڕێنەوە، دەچن بۆ کوێ؟

- وەڵام: دەچن بۆ "موزدەلیفە" و شەو لەوێ دەمێننەوە، کە پێی دەوترێت (المشعر

الحرام).

١٣. پرسیار: باشترین زیکر و دوعا لە ڕۆژی عەرەفەدا چییە؟

- وەڵام: پێغەمبەر ﷺ دەفەرموێت باشترین وتە کە من و پێغەمبەرانی پێش من وتوومانە

بریتییە لە: (لا إله إلا الله وحده لا شريك له، له الملك وله الحمد وهو على كل

شيء قدير).